Çin Ticaret Bakanlığı, 4 Nisan itibarıyla samaryum, gadolinyum, terbiyum, disprosyum, lütesyum, skandiyum, itriyum ve bunların alaşımlarını içeren 7 kategori orta ve ağır nadir metalin ihracat kontrol listesine ekleneceğini duyurdu.
Söz konusu elementler, çeşitli ürünlerin üretiminde önemli bir rol oynamaktadır.
Bu düzenleme çerçevesinde, Çinli tedarikçiler, belirlenen nadir toprak elementlerini yalnızca hükümet onayı ile ihraç edebilecek. Ayrıca, Çin gümrük memurları, içinde kısıtlanan elementlerin yer aldığı sevkiyatları durdurma yetkisine sahip olacak.
Çin, bu elementlerin küresel arzının büyük bir kısmını karşılamakta ve bu elementler, silah sistemleri, yüksek performanslı motorlar, nükleer reaktörler, elektronik donanımlar, uzay araçları gibi pek çok alanda kullanılmaktadır.
Çin’in nadir toprak elementleri üzerindeki ihracat kısıtlaması, ülkenin bu alandaki küresel hakimiyetini ekonomi aracı olarak kullanma amacını açıkça ortaya koymaktadır.
Çin yönetimi, ABD’nin çip kısıtlamalarına karşılık olarak, 3 Aralık 2024’te galyum, germanyum ve antimuan gibi elementlerin ABD’ye ihraç edilmesini yasaklamış, batarya ve yakıt hücrelerinin üretiminde kullanılan grafit ve türevleri için de sınırlamalar getirmiştir.
Ayrıca, Çin Ticaret Bakanlığı, 27 ABD şirketinin ihracat kontrolü veya yasaklı listelere alındığını bildirdi. Bu şirketlerden 16’sının askeri ve sivil ikili kullanıma uygun ürünlerinin ihracatı yasaklanırken, 11’i “güvenilmez varlık” listesine dahil edildi.
Bakanlık, 16 ABD şirketinin Çin’in ulusal güvenliğini koruma amaçlı olarak ihracat kontrol listesine alınmasını sağladıklarını belirtti. Savunma, havacılık, dron üretimi ve lojistik alanında faaliyet gösteren şirketlerin bu düzenlemeye tabi olacağı vurgulandı.
Aralarında Skydio ve BRINC Drones gibi insansız hava aracı üreticilerinin de bulunduğu 11 şirketin, Tayvan ile teknoloji işbirliği yaptığı gerekçesiyle “güvenilmez varlık” listesine eklendiği ifade edildi.
Bakanlık, ABD ve Hindistan’dan ithal bazı tıbbi tomografi tüpü ürünlerine yönelik damping soruşturması başlatıldığını ve bu ürünlerin genel ithalatına ilişkin rekabet soruşturmasının açıldığını açıkladı.
Ayrıca, Çin Devlet Piyasa Düzenleme İdaresi, ABD merkezli çok uluslu kimya şirketi Dupont’un Çin’deki iştiraki hakkında tekelleşme karşıtı bir soruşturma başlattı.
Çin Gümrükler Genel İdaresi, ABD’den 6 şirketin Çin’e kanatlı hayvan ürünleri ve süpürge darısı ihracatı izinlerini iptal etti.
Bu adımlar, ABD Başkanı Donald Trump’ın “karşılıklı tarifeler” kapsamında Çin’e ek yüzde 34 gümrük tarifesi uygulanacağı açıklaması sonrasında gerçekleşti.
Washington yönetimi, Çin’e uygulanan toplam gümrük tarifesinin yüzde 34’e çıkmasının yanı sıra ek tarifelerin de yapılacağını duyurdu. Yeni düzenlemelerle ABD’nin Çin’den ithal ürünlere yönelik asgari gümrük tarifesi yüzde 54’e kadar yükseldi.
Pekin yönetimi de ABD tarafından getirilen bu ek tarife oranına karşılık bir tarife uygulamakla kalmayıp, ayrıca ABD şirketlerine yönelik yaptırımları da kamuoyuna duyurdu.